Welke aquarium verwarming kiezen?

Een aquarium vol tropische vissen is prachtig om te zien. Met hun felle kleuren en elegante vormen zwemmen ze voorbij en verdwijnen of verschijnen tussen gifgroene aquariumplanten of houden zich schuil achter aquariumdecoratie. Het is een ontspannende bezigheid om even rustig naar tropische vissen te staren. Bij een aquarium komt ook veel werk kijken. Je wilt de beestjes immers goed verzorgen en zo lang mogelijk laten leven. Een aquarium verwarming is een must als je tropische vissen wilt houden.

Maar welk soorten verwarmers bestaan er en welke zijn geschikt voor jouw aquarium?  In dit artikel lees je alles over aquarium verwarming, van hoe het werkt tot de duurzaamheid van een verwarmingselement.

Wat is de ideale temperatuur voor een zoet- en zoutwateraquarium?

Als je een tropisch zoetwateraquarium wilt opzetten, mag aquarium verwarming niet ontbreken. De tropische vissen die in dit soort aquaria leven, gedijen meestal bij een temperatuur van rond de 25 graden. De meeste tropische aquaria bestaan in ieder geval uit de volgende vissen:

Soort vis
Guppy Overleven bij 19-25 graden
Siamese kempvis  Overleven bij 26-30 graden
Maanvis Overleven bij 24-28 graden
Discusvis Overleven bij 29-33 graden
Roodvinzalm Overleven bij 19-27 graden

Toch is het verstandig om altijd rekening te houden met de voorkeuren van de vis zelf. Als je eenmaal weet welke vissoorten je graag in jouw aquarium wilt houden, kun je het verwarmingselement hierop aanpassen. Het is dus belangrijk de watertemperatuur aan te passen aan de behoeften van de vissen en hun oorspronkelijke habitat. Schommelingen van twee of drie graden Celsius maken relatief weinig verschil.

Te koud water kan echter snel zeer onaangenaam worden voor de vissen. Ze laten zich gewoon niet meer van hun beste kant zien, omdat hun kleuren afnemen, aangezien hun metabolisme ook afneemt wanneer het kouder is. De voortplantingssnelheid neemt bovendien ook af als de temperatuur van het aquarium lager is dan de “comforttemperatuur” van de vissen.

Te warm water daarentegen kan de levensduur schaden. Een optimaal getemperd aquarium biedt de vissen een optimale leefomgeving.

Hoe verwarm je een aquarium?

Een verwarmingselement zorgt ervoor dat het water in jouw aquarium verwarmd wordt. Belangrijker is echter nog dat een aquarium verwarming ervoor zorgt dat die warme temperatuur constant blijft. Dit voorkomt temperatuurschommelingen. Schommelingen veroorzaken namelijk stress bij tropische vissen.

Het is vaak niet zo eenvoudig om de juiste verwarming voor een aquarium te kiezen. Uiteraard spelen bij het besluitvormingsproces een aantal factoren een rol. Enerzijds moet rekening worden gehouden met de grootte van het aquarium, anderzijds spelen ook de soort vissen en de aanwezigheid van de planten een rol.

Een andere belangrijke factor is de plaats waar het aquarium staat. Op basis daarvan kan dan het juiste vermogen van de verwarming, en dus een geschikt systeem gekozen worden.

Voordat je een verwarming voor je aquarium koopt, moet je je dus de volgende vragen stellen:

  1. Hoe groot is mijn aquarium?
  2. Hoe warm moet het water zijn?
  3. Zullen er planten in het aquarium groeien?
  4. Wat is de kamertemperatuur in de ruimte waar het aquarium komt te staan?
  5. Hoeveel ben ik bereid te investeren?
  6. Hoe kan de verwarming individueel geregeld worden?

Deze vragen kunnen je al wegwijs geven bij het zoeken naar een geschikte verwarmer voor het aquarium en sluiten reeds enkele toestellen uit.

Hoeveel watt heb ik voor mijn aquarium verwarming nodig?

Hoeveel watt voor aquarium verwarming?Aquarium verwarming is verkrijgbaar in verschillende soorten watt. Zo zijn er verwarmingselementen van 25 watt, maar ook van 100 of zelfs 500 watt.

Naast de vraag welke verwarmer geschikt is voor jouw aquarium, is er ook de vraag “hoe sterk moet de verwarmer zijn?”. Te zwakke verwarmingselementen kunnen er toe leiden dat het aquarium niet tot de gewenste temperatuur verwarmd wordt, vooral in de winter wanneer de kamertemperatuur lager is. Een 25-watt verwarming is dus niet voldoende in een 500 liter aquarium.

Kies echter ook nooit voor verwarmingselementen die te krachtig zijn voor kleine aquariums! Je moet namelijk weten dat een te sterke aquariumverwarmer voor een te klein aquarium ertoe kan leiden dat het aquarium herhaaldelijk en met zeer korte tussenpozen de ingestelde temperatuur bereikt. Deze snelle opwarming en uitschakeling van de aquarium verwarming kan leiden tot voortijdige uitval, aangezien deze voortdurend aan- en uitschakelt.

Behalve de grootte van het aquarium, hangt het vermogen van de verwarming ook sterk af van de omgevingstemperatuur van het aquarium. Indien het aquarium in een warme huiskamer staat, heb je een verwarming nodig met aanzienlijk minder vermogen dan wanneer het aquarium in de kelder staat en de omgevingstemperatuur 10 °C lager ligt dan de gewenste temperatuur van het aquariumwater.

Naast het juiste vermogen van de aquarium verwarming, moet je er ook voor zorgen dat deze goed gespoeld is, zodat het verwarmde water goed verdeeld wordt in het aquarium en niet alleen maar in één hoek opgestapeld is. Het moet tenslotte het hele aquarium verwarmen!

In onderstaande tabel geven we je een overzicht van het gemiddelde vermogen voor de meest gangbare aquarium volumes:

Aquariumvolume (in liter) Gemiddeld Vermogen (in Watt)
10 liter < 25 Watt
20 liter < 25 Watt
30 liter 25 Watt
40 liter < 25 Watt
60 liter 50 Watt
80 liter 50 Watt
100 liter 75 Watt
120 liter 100 Watt
160 liter 125 Watt
180 liter 150 Watt
200 liter <150 Watt
240 liter 150 Watt
350 liter 200 Watt

Bevat jouw bak tussen de 100 en 200 liter? Dan volstaat een aquarium verwarming van 200 watt. Een verwarming van 300 watt kan een aquarium tot 500 liter verwarmen. Tot 1000 liter heb je genoeg aan aquarium verwarming van 500 watt.

Soorten aquarium verwarming

Er zijn verschillende soorten aquarium verwarming. Het verwarmingselement dat het beste bij jouw aquarium past, hangt af van de grootte van het aquarium en welke vissoorten je hierin houdt. Doorgaans zijn er vier soorten aquariumverwarming: staafverwarming, bodemverwarming, externe filter met verwarming en een combinatie. Staafverwarming en bodemverwarming zijn verreweg het meest populair. Hieronder lees je welke van de twee het beste bij jouw tropisch zoetwateraquarium past.

Staafverwarming

Bevat jouw aquarium niet meer dan 75 liter en heb je niet veel aquariumplanten? Dan is een staafverwarming een prima optie. Om het water gelijkmatig warm te krijgen is het raadzaam om een luchtpomp naast de staaf te hangen. Staafverwarming is relatief goedkoop maar kan wel temperatuurschommelingen in het aquarium veroorzaken. Controleer dus regelmatig handmatig de temperatuur met een thermometer.

Het aquarium verwarmingselement moet altijd uitgeschakeld worden wanneer het water ververst wordt, anders bestaat het gevaar dat het glas van het verwarmingselement barst. Uiteraard mag de aquariumverwarmer nooit buiten het aquarium gebruikt worden.Indien niet uitdrukkelijk toegestaan door de fabrikant, mogen verwarmingselementen alleen verticaal in het aquarium geplaatst worden, bij voorkeur in een hoek met een goede doorstroming van het water.

Bovendien moet het verwarmingselement zo geïnstalleerd worden dat het veilig is voor vissen. Visveilig betekent dat de vissen niet achter het verwarmingselement geklemd of ingesloten kunnen raken. Als de vis vast komt te zitten op de verwarming, kan dit leiden tot de dood door oververhitting!

Bij het gebruik van het verwarmingstoestel is het zeer belangrijk de gebruiksaanwijzing van de fabrikant zorgvuldig te lezen. Ook de veiligheidsvoorschriften dienen nageleefd te worden. In principe geldt: bij werkzaamheden aan het aquarium moeten de apparaten altijd van het stroomnet losgekoppeld worden!

Bodemverwarming

Is jouw aquarium groter dan 75 liter en heb je veel aquariumplanten? Ga dan voor bodemverwarming. Bodemverwarming is relatief duur, maar werkt zeer nauwkeurig en produceert weinig temperatuurschommelingen. Dit type verwarming is bovendien gunstig voor de groei van aquariumplanten.

De bodemverwarming moet echter geïnstalleerd worden op het moment dat het aquarium ingericht wordt. Voor de regeling van de bodemverwarming in het aquarium worden, afhankelijk van het merk van het verwarmingselement, dubbele regelaars gebruikt, waarmee twee verwarmingssystemen afzonderlijk kunnen geregeld worden.

Waarom is aquarium verwarming belangrijk?

Veelgestelde vragen over aquarium verwarming

De volgende vragen steken veelvuldig de kop op als je een tropisch zoetwateraquarium start.

Hoe vaak stel je de temperatuur in jouw aquarium in?

De temperatuur hoef je slechts één keer in het verwarmingselement in te voeren. De verwarming zal de temperatuur van het water vervolgens constant houden.

Dien je de temperatuur in het aquarium zelf te controleren?

Ja, controleer altijd zelf met een thermometer of het water in het aquarium de juiste temperatuur heeft. Dit verkleint de kans op temperatuurschommelingen.

Kan ik veranderingen in het aquarium opmerken die met de temperatuur te maken hebben?

Jazeker. Zien jouw tropische vissen er gestrest uit? Is hun gedrag afwijkend of zijn er plotseling vissen ziek of dood? Controleer dan altijd eerst de temperatuur van het aquarium. Ook bruine of dode aquariumplanten kunnen aangeven dat de temperatuur van het water niet juist is afgesteld. Groei van algen zijn juist een indicatie van te warm water.

Heb ik meerdere verwarmingen nodig?

Soms kan het hebben van meerdere verwarmingen erg handig zijn. Het is bijvoorbeeld erg nuttig als je een groot aquarium hebt.

Wat is het voordeel van het aanschaffen van een tweede aquariumverwarming?

Een tweede verwarmingselement kan een kapotte verwarming gemakkelijk overnemen. Op die manier merken je vissen en waterplanten er niets van. Daarnaast kun je een tweede aquariumverwarming gebruiken voor een quarantainebak als een vis ziek is, of om een kweekbak te verwarmen.

Is een aquarium verwarming energiezuinig?

Naast de besproken aquariumverwarming in dit artikel, zijn er ook energiezuinige varianten verkrijgbaar. Een voorbeeld van een energiezuinig aquariumverwarmingselement is de BioOrb met Powerpod. Deze intelligente verwarming geeft gedoseerd warmte af waardoor de watertemperatuur op peil blijft en je fors

Is een aquarium mogelijk zonder verwarming?

Vraagt je je af of een aquarium zonder verwarming mogelijk is? Vooral aquaria die al in een vrij warme huiskamer staan, kunnen door de warmte die door de filter en de verlichting opgewekt wordt, een permanente temperatuur van 20 tot 22 °C bereiken.

Door de omgevingstemperatuur kun je het aquarium ook behoorlijk opwarmen en de meeste vissen en garnalen een goede basis bieden wat de watertemperatuur betreft.

Indien het aquarium zich in de slaapkamer bevindt, die sowieso altijd kouder is, is een verwarming natuurlijk onontbeerlijk en moet het water, zoals gezegd, op 22-25 °C gebracht worden, zodat de meestal tropische vissen hun stofwisseling niet volledig uitschakelen, mocht de watertemperatuur in de winter drastisch onder 20 °C dalen.

Vooral nano-aquaria hebben de neiging sneller af te koelen dan grotere aquaria vanwege hun kleine watervolume.  In een klein nano-aquarium valt een verwarmer natuurlijk meer op dan in een grote bak.

Als je met het idee speelt om koudwatervissen voor jouw aquarium te kopen, zodat je geen verwarming hoeft te kopen, moet je voorzichtig zijn. Want koudwateraquaria horen absoluut niet thuis in woonkamers. Hier zou de watertemperatuur namelijk snel kunnen oplopen en zouden de vissen zich niet meer prettig voelen.

De meeste koudwatervissen kunnen temperaturen van maximaal 20 graden Celsius verdragen. Als de watertemperatuur daarentegen 24 graden Celsius of zelfs hoger ligt, wordt het levensgevaarlijk voor je vissen. In dat geval zou het water constant gekoeld moeten worden.